70 гадоў Жана-Мішэля Жарра

24 жніўня 1948 года нарадзіўся Жан-Мішэль Жарр (фр. Jean-Michel Jarre, Ліён) – французскі кампазітар, мультыінструменталіст, адзін з піянэраў электроннай музыкі, які грае ў асноўным на сінтэзатарах, аўтар і пастаноўшчык грандыёзных музычна-асвятляльных шоу.

Жан-Мішэль Андрэ Жарр нарадзіўся 24 жніўня 1948 года ў Ліёне, Францыя. Сын кампазітара Морыза Жарра і ўдзельніцы руху Супраціўлення Франс Пежо (1914-2010), вязніцы ў гады нямецкай акупацыі ў канцлагеры Равенсбрюк (1944), паўбрат кінасцэнарыста Кевіна Жарра. Бабуля Жарра паходзіла з сям’і яўрэйскіх імгрантаў з Расійскай імперыі.

Калі Жан-Мішэлю быў пяць гадоў, ягоныя бацькі развяліся, і бацька пераехаў у Амерыку. Жан-Мішэль жыў са сваёй маці ў маленькай кватэрцы ў прыгарадзе Парыжа. У бацькі і сына не атрымалася нармальнага ўзаемаадносін.

Жан-Мішэль пачаў вучыцьcя граць на фартэпіяна ўжо ў 5 гадоў. Вучыўшыся ў ліцэі Мішле (фр. Lycée Michelet), паралельна браў урокі гармоніі, контрапункта і фугі ў Жанін Рюэф з Парыжскай кансерваторыі. Пад уплывам брытанскай поп-музыкі граў на гітары ў розных парыжскіх гуртах. З 1968 года быў членам Групы музычных даследаванняў (GRM) (фр. Groupe de recherches musicales) пад кіраўніцтвам П’ера Шэфэра, займаючыся неэўрапейскай музыкай (афрыканскай, народаў Акіяніі і Амазоніі і інш.). У гэты час таксама Жарр некалькі месяцаў стажыраваўся ў студыі Карлхайнца Штокгаўзэна. Новае захапленне электронным гучаннем і сінтэзатарамі Жарра супярэчыла асноўным дактрынам GRM, і Жан-Мішэль пакідае GRM, засяродзіўшыся на электронна-сінтэзітарным эксперыментаванні і рэалізацыі ўласных ідэй. У 1969 быў запісаны электронны сінгл «La Cage / Erosmachine», а ў 1971 Жарр выкарыстаў электронную музыку для суправаджэння балета AOR у парыжскім «Пале Гарнье». У 1972 годзе выйшаў яго альбом Deserted Palace. Далей ён стаў пісаць кампазіцыі любога прызначэння: для выкарыстання ў рэстаранах і аэрапортах, для рэкламы, на радыё, тэлебачанні, для фільмаў, творы для оперы і балета, пап-музыку.

У 1976 годзе выходзіць альбом Oxygène («Кісларод»). «Космасная» сінтэзатарная электроніка Жарра мела вялікі поспех: альбом неўзабаве стаў «залатым» і заваяваў прэмію «Grand Prix du Disque». У канцы 70-х – пачатку 80-х Жарр стаў адным з галоўных прадстаўнікоў электроннай музыкі. У агульнай складанасці па ўсім свеце было прададзена больш за 80 млн копій яго альбомаў.

5 ліпеня 1983 Жарр выставіў на аўкцыён адзіночную вініловую копію свайго новага альбома Musique pour Supermarché («Музыка для супермаркетаў»), музыка на якім была створана для мастацкай выстаўкі. Аўкцыён Hôtel Drouot у Парыжы сабраў 69 тыс. франкаў. Жарр паабяцаў спаліць арыгінальныя стужкі ў прысутнасці прадстаўніка ўлады.

Альбом быў прайграны аднойчы на хвалях радыёстанцыі RTL і пазней аўдыёпіраты выпусцілі бутлег з запісам гэтай трансляцыі (праўда, гук быў сапсаваны перашкодамі і скажэннямі, унесенымі AM-мадуляцыяй).

Пасля таго як матрыца была знішчана, часткі Musique pour Supermarché былі перапрацаваныя ў 1984 годзе ў новым альбоме Zoolook. Альбом аб’ядноўвае аналагавы сінтэз з этнічнай і вакальнай музыкай. Zoolook прадстаўляе сэмплы і словы на розных мовах з усяго свету для стварэння разнастайнага дыяпазону гукаў і эфектаў.

Жан-Мішэль Жарр чатыры разы трапляў у Кнігу рэкордаў Гінеса, калі яго канцэрты адзначаліся як самыя масавыя ў гісторыі:

1979 – канцэрт у Парыжы на плошчы Згоды ў Дзень узяцця Бастыліі (1 млн гледачоў)

1986 – канцэрт у Х’юстане (1,3 млн гледачоў)

1991 – канцэрт у Парыжы на Ля Дэфанс (2,5 млн гледачоў)

1997 – канцэрт у Маскве на Варонавых гарах (па неафіцыйных дадзеных прысутнічала каля 3,5 млн чалавек)

Альбом Music for Supermarkets («Музыка для супермаркетаў», 1983), выпушчаны ў адзіночным экзэмпляры, прададзены на аўкцыёне за 10 тыс. фунтаў стэрлінгаў.

Хлусіць не буду, не знаёмы, але за яго вып’ю!

цікавы кампазітар і музыка)