Рулетка ледзь круціцца

Чаму замежныя гульцы абмінаюць нашы казіно

Несумнеўна, чалавек мудры і разлічлівы, Альберт Эйнштэйн недалюбліваў казіно, слушна сцвярджаючы: адзіны спосаб выйграць у рулетку – украсьці фішкі.

Сёння зразумела, што тыя, хто стаў на Беларусь у развіцці гульнявога бізнесу, прайгралі

У чымсьці адкрыцель тэорыі адноснасці быў правы. З пункту гледжання верагоднасці нават крышталёва сумленны ўладальнік рулеткі заўсёды выходзіць у плюс. Хоць бы за кошт поля “зіра”. Але як хочацца падцягнуць вядомага фізіка яго ж кароннай фармулёўкай, што ўсё ў свеце адносна. І казіно могуць застацца выключна ў глыбокім прайгрышы. Калі сядуць за стол з чыноўнікамі, не вельмі сведчымі ў гульнявым бізнэсе, шансаў нават застацца “пры сваіх” няма. Разам з расійскім крызісам крылы зарождаючымся Лас-Вегасу не ў апошнюю чаргу падрэжылі і падаткі. Парадокс, але ў апошнія гады іх сувязь з абаротамі апынулася обаротна прапарцыйнай: фіскальныя прэтэнзіі растуць, а колькасць гульцоў падае.

Калісьці пышныя гульнявыя ўстановы цяпер мрачаць згаслымі неонавымі вывескамі. Адны банкруцяць, іншыя часова прыпыняюць працу з-за фінансавых цяжкасцей, трэція змяняюць уласнікаў… Бесперапынна круцяць рулетку толькі самыя стойкія аптымісты. І вельмі радуюцца, калі ўдалося вырабаваць у нуль. Пра прыбыткі ніхто нават не мараць.

А ж калісьці ўсё так цудоўна пачыналася. У Маскве казіно падверглі масавай абструкцыі і вынеслі ў спецыяльныя зоны. Напрыклад, у Краснаярск. Падцямневых гульцоў хутка падхапілі беларускія профільныя ўстановы. Тым больш што ім паабяцалі зялёнае святло на самым высокім узроўні пры адзінай справядлівай патрабаванні – скрупулёзна плаціць падаткі.

Сапраўды кажучы, першыя легальныя рулеткі ў Беларусі з’явіліся яшчэ на пачатку дзёрзкіх 90-х. Але галіна развівалася не вельмі ажыўлена. Установы адкрываліся, але бляскам і пампэзнасцю звычайна не выдзяляліся, былі разлічаны на навыпадку створаных бізнесменаў. Прадпрымальнікі са сваёй своеасаблівай псіхалогіяй доўгі час і былі асноўнымі завсегдатаямі такіх устаноў. Але да 2000-х іх рады схуднелі, эпоха шалёных грошай скончылася, лёгкіх сыравінных даходаў у краіне не было, ды і зялёная моладзь на іх не вырасла… А прадпрымальнікі новай хвалі, прывыклыя зарабляць сваім плячом і мазгам, не вельмі жадалі рызыкаваць працоўнымі даходамі за карткавым сталом. Словам, казіно варыліся ў ўласным соку. Не загіналі, але і не развіваліся. І, прызнаць трэба, былі даволі цямнымі, бо яснай і разумнай прававой базы для гульнявога бізнесу не было. Таму і інвестары не ішлі.

І вось у 2010 годзе – прарыў. Па-першае, на гарызонце заблішчалі азартныя маскоўскія кліенты. Па-другое, на рулеткі звярнула ўвагу дзяржава. Із-пад рэгулятарнай рукі Міністэрства спорту і турызму гульнявы бізнес перайшоў пад юрысдыкцыю Міністэрства па падатках і зборах. Закипела заканадаўчая праца. З’явіліся дакладныя правілы гульні. Не заўсёды зручныя і бясспрэчныя, але больш-менш зразумелыя для ўладальнікаў устаноў. І зазвяцелі новенькія неонавыя вывескі дамоў азарту. Пачалі цягнуцца расійскія аматары вострых адчуванняў, запаўняючы авіярэйсы. Мінск, вядома, не Лас-Вегас або Монака, але бліжэй будзе Краснаярска. Ды і камфортней. Усё-такі еўрапейская сталіца, тым больш і візу атрымліваць не трэба. Але ў гэтым выпадку гэта быў толькі плюс. Пачалі ехаць у Беларусь і міжнародныя аператары, і замежныя інвестары. У роднага капіталу ж не хапала сродкаў, каб рэзка вывеці ўстановы на новы ўзровень. Таму сярод заснавальнікаў большасці ўстаноў і значыліся, і значацца дагэтуль замежныя кампаніі.

Але шчасце доўжылася не доўга. Фіскальная палітыка з самага пачатку не балавала азартныя гульні. Падатак вылічваўся не з абароту ўстановы, а з гульнявога абсталявання. Улік ішоў на кожны карткавы стол, рулетку, аўтамат. Прычым тарыфы апынуліся аднымі з самых высокіх у СНД. Першы час паток расійскіх турыстаў нават дазваляў гульнявым устаноўам адчуваць сябе камфортна. Пакуль не паследавала чарга “казенных” нечаканасцяў. У 2014 годзе з’явіўся новы падатак – 4% ад розніцы паміж стаўкамі і выплатамі. Азарт у ўладальнікаў гульнявых залаў стаў паступова знікаць.

Іншыя ўдары лёсу не замедлілі пасыпацца. Праўда, да роднай фіскальнай палітыкі яны ўжо не мелі адносін. Танная нафта і іншыя непрыемнасці расійскага бізнесу падкаштавалі фінансы гульцоў. Насупраць, за адрэналін у Мінск працягвалі лётаць, але радзей. І бюджэт на карткава-рулетачныя забавы скарацілі. Нават у рублях, не кажучы пра валютны эквівалент. І можна колькі заўгодна доўга гаварыць пра дэдалярызацыю, але ў наш гульнявы бізнес асноўныя капіталы ўкладвалі чужыя прадпрымальнікі. Адпаведна, і свой дэбет з крэдытам яны звядалі ў еўра і доларах. І ён адназначна не радаваў.

У мінулым годзе яшчэ дабавілася “пярчынкі”: з’явіўся падатак на гульцоў – з іх утрымлівалі ў карысць бюджэту 4% ад выйгрышу. Точней, ад фішак, якія яны абмянялі на наяўныя ў касе. Маўляў, фінансы непасрэдна казіно ад гэтага не пацярпелі. Але кліентам ідэя вельмі не спадабалася. Розныя іншыя забароны і абмежаванні, тыпу забароны рэкламных гульняў, на гэтым фоне здаюцца дробнымі непрыемнасцямі.

Прадстаўнікі галіны трымаюць стрыманае маўчанне. Хваліцца – няма чым, скардзіцца – не хочацца. Ёсць жаданне выругвацца. Але жыццё і так кале шыпамі, каб яшчэ нагуляць канфлікт з рэгулятарам з-за крытыкі.

У кулуарах прадстаўнікі казіно з абідаю кажуць: яны ўпарта сутыкаюцца з недаверам чыноўнікаў. З пункту гледжання дзяржаўных асоб гульнявы бізнес можа быць альбо супербагацей, альбо проста багаты. У самым крайнім выпадку – забяспечаны. Так да яго і ставяцца. Напрыклад, арэндатар выцірае некалькі шкуры. Як кажуць, калі сёння ў адзін і той жа зал паставіць абедзенны стол і гульнявы, розніца ў арэндзе будзе адрознівацца ў тры-чатыры, а то і ў пяць разоў. На ўсе довады раяць “даабраць” недастатковыя сумы ў ўласнікаў. Нібыта гэта мецэнатуючыя даючыя каровы, а не капіталісты.

Адзін з прадстаўнікоў галіны на калькулятары ясна растлумачыў: ёсць эмоцыі і ўяўленні, але існуе такая навука, як матэматыка. зыходзячы з тэорыі верагоднасці, даход казіно, скажам, на рулетцы менш за 3% ад абароту. У рэальнасці атрымліваецца больш, але 10-15% максімум. У гэтыя сціплыя працэнты як-ніяк трэба ўціснуць усе выдаткі.

Ладна, на персанале і інтэр’еры яшчэ як-небудзь можна сэканоміць да пэўнага ўзроўню. Але падаткі ніякай аптымізацыі не паддаюцца. Баланс даходаў і расходаў ужо “грае” не ў карысць азартнага бізнесу. Перспектывы не вельмі ружовыя. Кліенты не таўсцеюць, іх паток паступова змяншаецца.

А наперадзе маячыць пампэзнае адкрыццё гульнявой зоны ў Сочы. Чорнаморскае ўзбярэжжа адназначна перацягне да сябе многіх расійскіх картэжнікаў. Таму галіна паступова гасіць святла. У многіх толькі адно жаданне: бы выйсці з бізнесу прыгожа, без страт і канфліктаў з дзяржавай. Словам, бывай, наш Лас-Вегас…

Владимир ВОЛЧКОВ

Шагрэневая скура азарту

На вуліцы завіруха і мароз, а ў гульнявой зале прыемная атмасфера цёплай ночы. Так заведзена ва ўсіх казіно планеты – кліент не павінен здагадацца, якая пара сутак па-за межамі гульнявой залы.

На гадзінах 14.00, але тут усё падначалена свайму часу. Персанал заняты сваімі справамі. Гульцоў пакуль няма – яны яшчэ адсыпаюцца пасля бурнай ночы ў гасцініцы. Але ўстанова гатовая прыняць іх у любы момант – было б жаданне сыграць.

Заcнежанае казіно ўзнікае на трасе нечакана.

Казіно размешчана ў дзіўным месцы – у 6 кіламетрах ад беларуска-расійскай мяжы, на пустазеллі. Мімалётна ляцяць грузавікі і легкавушкі, якія па трасе М-1 спяшаюцца ў бок Масквы або Мінска. Вялікая двухпавярховая будынак з яркімі вывескамі з’яўляецца перад вачыма нечакана. Калі ехаць занадта хутка, можна і не заўважыць яго паміж дрэвамі. Вакол толькі заснежанае поле і лес. Дзе-небудзь у кіламетры – чыгункавая станцыя. Аднак некаторыя аўтамабілі наўпрост едуць менавіта сюды. Стадыён перад будынкам практычна цалкам заняты – гэта каля дзясятка машын. На вялікай пляцоўцы ў баку стаяць дзве грузавыя фуры.

Машыны ў асноўным з расійскімі нумарамі – масквічы або смалянцы. Маркі аўто розныя – ад “Мерседэсаў” да “Фордаў”. Заўважаю адзін аўтамабіль з украінскім сцягам.

– Гэта падарожнікі, – тлумачыць ахоўнік. – Украінцы часта даязджаюць сюды, да расійскай мяжы, начуюць у нас, а потым едуць назад.

Увогуле гэтае месца ведаюць практычна ўсе, хто часта ехае ў Расію. У ваколіцах Смаленска рэклама гэтага казіно паўсюль. Можна спакойна спыніць падвозку на трасе і сказаць: “Мне ў казіно на мяжы”. Хутчэй за ўсё нават перапытваць не будуць, а адразу павязуць туды, куды сабраліся. Усялякае, я нават не дагадаў, а мне драйвер ужо кіўнуў: маўляў, ясна, паехалі. Хоць, вядома, у асноўным аматары азартных гульняў прыязджаюць сюды на ўласных аўтамабілях. Могуць сустрэць і адвезці транспартам самога комплексу – калі кліент пажадае.

Малады менеджар казіно “Корона” Ігор Белаўсаў кажа, што гульнявы заклад з’явіўся тут чатыры гады таму. Якраз у той момант, калі ў нас вырашылі, што Беларусь пасля забароны гульнявога бізнесу ў Расіі магла б стаць другім Лас-Вегасам і прадаставіць свае гульнявыя ўстановы суседзям па ЕАЭС. Адказныя асобы заклікалі актыўней развіваць у нашай краіне гэты бізнес, але пры гэтым настойліва патрабавалі падумаць пра абарону залежных ад гульняў беларусаў. Таму з 1 студзеня 2013 года ўсе, хто лічыць, што можа папасці пад уплыў рулеткі, маюць права напісаць спецыяльную заяву ў любым казіно. Міністэрства па падатках і зборах уносіць такую асобу ў рэестр. З гэтага моманту ўваход ва ўсе гульнявыя ўстановы краіны для яго будзе зачынены.

Аднак тут цепляцца залі нечаста. Як правіла, у такую далечыню едуць тыя, хто дакладна ведае, што зможа расслабіцца. А такіх нямала.

– Вядома, сумы, на якія госці гуляюць зараз, ужо зусім іншыя, – прызнаецца Ігор Белаўсаў. – Але ёсць пастаянныя кліенты, якія спецыяльна прыязджаюць гуляць менавіта сюды. І ўстанова застаецца прыбытковай.

Праўда, наколькі прыбытковай, менеджар не ўдакладняе.

Па яго словах, гаспадар казіно – беларус. Але ўстанова з самага пачатку арыентавалася ў сваёй працы менавіта на расійскіх кліентаў. Таму і стаіць у такім дзіўным месцы. На адшчэпе, але блізка да мяжы. Персанал жыве ў бліжэйшым горадзе – Оршы. Большасць з іх – прыежджыя. Напрыклад, сам Ігор Белаўсаў яшчэ нядаўна працаваў у Мінску, але пераехаў сюды і здымае кватэру. Сваю новую працу ён называе цікавай.

– Тут нідзе больш казіно няма, толькі слот-залы. Хоць папулярнасць гэта месца набывала не адразу. Па-першае, людзі спыняліся толькі на гадзіну-дзве, па дарозе ў Мінск, куды ехалі гуляць сур’ёзна. Цяпер да нас едуць мэтанакіравана, – запэўнівае менеджар.

Акрамя казіно, у забаўляльным комплексе ёсць невялікі гатэль на 10 нумароў і рэстаран. Часам людзі выкарыстоўваюць комплекс як прыдарожны сэрвіс – проста заязджаюць на начлег, але не гуляюць. Хоць і запойныя гульцы любяць “завісіць” адразу на некалькі дзён. Радысна едуць людзі з Масквы, Смоленска, Бранска. Мясцовыя – звычайна з Оршы або Мінска. Бываюць часам туркі і нават арабы. Такіх гасцей, як правіла, сустракаюць у аэрапорце і вядуць сюды на аўто па трасе.

– З кліентамі праблем няма. Чалавека 70-80 у пятніцу ўвечары – гэта нармальна, – кажа Белаўсаў. – Звычайна гэта салідныя людзі за 30 – і жанчыны, і мужчыны. А вось моладзі вельмі мала.

У Мінску зараз крызіс гэтага бізнесу, канстатуе Ігор Белаўсаў:

– Казіно зачыняюцца і будуць яшчэ, хутчэй за ўсё, зачыняцца. І асабіста мая думка: сітуацыя будзе пагаршацца.

Так, Беларусь, бачыцца, другім Лас-Вегасам не стала. І ўжо ўрачунку не стане. Менеджар “Короны” кажа, што Расія актыўна развівае свае спецыяльныя гульнявыя зоны. Іх усяго чатыры: у Калінінградскай вобласці, у Алтайскім і Прыморскім краях, а таксама ў Краснадарскім краі.

– Напрыклад, у Сочы ўсё вельмі грандыёзна. Там у гэтую індустрыю ўкладваюцца проста каласальныя грошы, – дзеліцца Ігор Белаўсаў. – І расіяне ўжо аддаюць перавагу ехаць гуляць унутры краіны. Мы для масквічаў хоць і бліжэй геаграфічна, чым Краснадар або Сочы, але ў іх у частцы гульні ў пашане патрыятызм, што лі.

Пасля забароны на гульнявы бізнес у Расіі наведвальнікаў у беларускіх казіно адразу стала больш. Але цяпер сітуацыя мяняецца. І справа не толькі ў гэтых спецыяльных зонах. У людзей у Расіі проста стала менш грошай, і марнаваць тое, што засталося, не вельмі хочацца. Гэта гульнявыя ўстановы адчулі гадоў два таму. Плюс у Расіі сёння квітнеюць падпольныя казіно і гульнявыя залы, а гэта значыць, што ў Мінск і ваколіцы для гульні ехаць і не трэба.

Але менеджар прымежнага казіно не баіцца такіх перамен. Па яго меркаванні, нават добра, калі асобныя ўстановы ў нас закрыюцца: “Іх стала занадта шмат для той колькасці людзей, якія туды ходзяць. Тым, хто застанецца на плаву, будзе прасцей, бо ў іх колькасць кліентаў павялічыцца”.

Большай праблемай можа стаць рэзкае вызваленне работнікаў гульнявой індустрыі – круп’е, афіцыянтаў. Знайсці іншую працу пасля тых цёплых месцаў, дзе яны працавалі, будзе няпроста.
Владислав КУЛЕЦКІ

Крыніца: //www.sb.by/articles/ruletka-ele-krutitsya.html